Wtza in de praktijk: meldplicht, vergunning, intern toezicht en jaarverantwoording
De Wet toetreding zorgaanbieders bestaat uit vier verplichtingen die elk hun eigen reikwijdte hebben. Dat is precies waarom klinieken erop struikelen: de ene verplichting geldt voor iedereen, de andere alleen boven een bepaalde omvang, en een derde alleen bij een bepaald type zorg.
Hieronder per verplichting: geldt hij voor jou, en wat moet je regelen.
Waarom deze wet er is
De Wtza verving in 2022 het oude toelatingsstelsel. Het doel: nieuwe zorgaanbieders bewust maken van de eisen vóórdat ze beginnen, en de IGJ vanaf dag één zicht geven op wie er zorg verleent. Dat laatste was in de cosmetische sector een reëel probleem — klinieken en solisten startten zonder dat de inspectie ervan wist.
Belangrijk voor cosmetische klinieken: of jouw zorg wordt vergoed doet er voor de meldplicht niet toe. Cosmetische zorg valt onder "andere zorg" in de zin van de Wkkgz, en dat is wat de meldplicht activeert.
Verplichting 1: melden
Voor wie: alle zorgaanbieders die onder de Wkkgz vallen. Instellingen én solistisch werkende zorgverleners. Hoofdaannemers én onderaannemers. Ook zzp'ers.
Wanneer: vóór aanvang van de zorgverlening. Voor nieuwe aanbieders is dit dus een stap in je opstartplanning, niet iets voor later.
Hoe: digitaal via het CIBG, in het Zorgaanbiedersportaal. Je hebt eHerkenning nodig. Na de melding sta je in het Landelijk Register Zorgaanbieders.
Let op bij wijzigingen: een wijziging van rechtsvorm of KvK-nummer kan worden gezien als een nieuwe zorgaanbieder. Geef zulke wijzigingen actief door.
Bewijs dat je moet bewaren: de meldbevestiging en je vermelding in het register.
Verplichting 2: de vergunning
Dit is het onderdeel waarover de meeste verwarring bestaat.
De vergunningplicht is gekoppeld aan zorg uit de Zorgverzekeringswet of de Wet langdurige zorg, en aan medisch specialistische zorg. Instellingen die medisch specialistische zorg verlenen zijn vergunningplichtig. Voor andere zorg uit de Zvw of Wlz speelt daarnaast het aantal zorgverleners een rol; sinds 1 januari 2025 is de vergunningplicht voor nieuwe aanbieders van Zvw- en Wlz-zorg verbreed.
Voor een kliniek die uitsluitend niet-verzekerde cosmetische zorg levert geldt de vergunningplicht doorgaans niet — de meldplicht wel. Zodra je daarnaast verzekerde zorg levert, of zodra je aanbod als medisch specialistische zorg kwalificeert, verandert het beeld.
Dit is een situatie waarin je niet moet gokken. Laat je zorgaanbod toetsen tegen de definities in de Uitvoeringsregeling Wtza, en leg de uitkomst schriftelijk vast met de datum en de onderbouwing. Als de IGJ er ooit naar vraagt, wil je die notitie hebben.
Verplichting 3: de interne toezichthouder
De interne toezichthouder — een raad van toezicht of raad van commissarissen — is gekoppeld aan de vergunningplicht en aan omvang.
De grenzen:
| Type zorg | Grens |
|---|---|
| Medisch specialistische zorg, verpleging, verzorging of begeleiding (Zvw/Wlz) | Meer dan tien zorgverleners |
| Overige zorg | Meer dan vijftig zorgverleners (verhoogd van 25 per 1 juli 2025) |
| Tien of minder zorgverleners | Niet verplicht |
Bij het tellen gaat het om personen, niet om fte. Een parttimer telt als één. Zzp'ers en zorgverleners van onderaannemers tellen mee.
Eisen aan het toezicht: de toezichthouder is onafhankelijk van het bestuur, bestaat uit meerdere natuurlijke personen, en de taakverdeling en werkwijze zijn vastgelegd in de statuten of een reglement. Onafhankelijk betekent onder meer: geen familieband met de bestuurder, geen commercieel belang in de kliniek, geen dienstverband.
Zit je net onder de grens en groei je snel? Begin op tijd. Statuten wijzigen, geschikte toezichthouders vinden en een reglement opstellen kost maanden.
Verplichting 4: de jaarverantwoording
Zorgaanbieders leveren jaarlijks een openbare verantwoording aan via het CIBG. De inhoud verschilt naar omvang: voor micro- en kleine zorgaanbieders is de verantwoording sterk vereenvoudigd, voor grotere aanbieders uitgebreider. Een accountantsverklaring is voor het grootste deel van de sector niet vereist.
De aanlevering gebeurt digitaal en de openbaarmaking vindt in de regel plaats uiterlijk 1 juni volgend op het boekjaar. Controleer elk jaar de actuele deadline en de vraag welke categorie op jou van toepassing is — dit onderdeel is sinds de invoering meermaals aangepast.
Praktische tip: zet de deadline in maart in je agenda, niet in mei. De verantwoording vraagt gegevens uit je jaarrekening én uit je kwaliteitsadministratie, en die laatste is meestal niet in een week bij elkaar te krijgen.
Beslisboom: wat geldt voor jou?
- Verleen je zorg die onder de Wkkgz valt? (Cosmetische zorg: ja.) → Meldplicht geldt.
- Verleen je medisch specialistische zorg, of zorg uit de Zvw of Wlz? → Toets de vergunningplicht bij het CIBG.
- Ben je vergunningplichtig? → Toets of de interne toezichthouder verplicht is, aan de hand van de tabel hierboven.
- Ben je zorgaanbieder? → Toets welke jaarverantwoordingscategorie op je van toepassing is.
Wat er gebeurt als je een verplichting mist
Niet melden kan leiden tot handhaving door de IGJ en tot een bestuurlijke boete. Zonder vergunning zorg verlenen terwijl die wel vereist is, is een zwaardere overtreding. Het praktische risico is bovendien bedrijfsmatig: zorgverzekeraars, banken, verzekeraars en overnamepartijen controleren de Wtza-status standaard. Een ontbrekende registratie blokkeert transacties.
Veelgestelde vragen
Ik ben zzp'er en werk als cosmetisch arts bij verschillende klinieken. Moet ik mij melden? Ja. De meldplicht geldt ook voor solistisch werkende zorgverleners en voor onderaannemers.
Ik heb een oude WTZi-toelating. Ben ik dan klaar? Die toelating is van rechtswege omgezet in een Wtza-vergunning. Je statuten moeten wel voldoen aan de Wtza-eisen; controleer dat.
Tellen mijn receptionist en mijn boekhouder mee voor de grens? Nee. Het gaat om zorgverleners, niet om al het personeel.
Ik heb net mijn elfde zorgverlener aangenomen. Hoeveel tijd heb ik? Als je daarmee vergunningplichtig wordt, heb je vanaf dat moment zes maanden om de vergunning te regelen. Begin direct.
Moet ik opnieuw melden als ik een tweede vestiging open? Melden doe je als zorgaanbieder, niet per locatie. Wijzigt de rechtspersoon, dan moet je dat wel doorgeven.
Weet je niet zeker welke Wtza-verplichtingen op jou van toepassing zijn? Wij toetsen je zorgaanbod, leggen de uitkomst onderbouwd vast en regelen wat ontbreekt.